Δευτέρα, 10 Αυγούστου 2009

οι ιδεες εχουν φτερα..σημειωσεις απο το προσφατο ταξιδι στο Ιραν

Ακούω μελοποιημένη ποίηση του Πέρση ποιητή Χαφεζ από ένα δίσκο που αγόρασα έξω από ένα ναό και προσπαθώ να βάλω σε τάξη το μυαλό μου μετά από το πρόσφατο ταξίδι μου στο Ιράν. Αφορμή η συμμετοχή μου στην κριτική επιτροπή του Διεθνούς Φεστιβαλ Κινηματογράφου του Χαμενταν, μια πόλη που βρίσκεται στο κέντρο της χώρας.
Είδαμε πολύ όμορφες ταινίες ορισμένες από τι οποιες θα φερουμε στα Φεστιβαλ της Ροδου και της Κω οποτε θα τις μοιραστουμε και με το Ελληνικο κοινο. Η εμπειρία αυτου του ταξιδιου και η αμηχανια που γενναει είναι πιο δυσκολο να μοιραστει. Από τη μια πλευρα η ειδησεογραφια των ημερων και οι ομαδικες δικες οσων πηραν μερος στις διαδηλωσεις που ακολουθησαν τις προσφατες εκλογες από την άλλη καθημερινες ειδησεις για συλληψεις όπως του ντοκυματεριστα Μαζιαρ Μπαχαρι http://freemaziarbahari.org/ http://www.idfa.nl/nl/idfatv/masterclasses/event.aspx?id=4a4053be-7805-4323-86b2-63474edf2cde και οι μετεπειτα δηλωσεις του ίδιου...που καταδικαζουν την προπαγανδα των δυτικων μεσων ενημερωσης στην οποια ομολογει ότι πηρε και ο ιδιος μερος... Οταν τον γνωρισα τονΜαζιαρ και προσωπικα καιμεσα απο τη δουλεια του τον θεωρουσα παντα καπως αλαζονικο και κυνικο..κι εξακολουθω να εχω αυτη τη γνωμη για καποιες ηθικες στασεις στη φιλμογραφια του ...τωρα ομως μοιραια..με τη συνθηκη της συλληψης του και των δημοσιων δηλωσεων βλεπω μια αλλη εκφραση στο φυλακισμενο προσωπο του..
Ένα κρατος νησιδα σε μια περιοχη που μαστιζεται από πολεμο που προσπαθει να κρατησει την οικονομικη και πολιτικη ανεξαρτησία του με μεγαλο κοστος όπως το χρονιο εμπαργκο και ότι αυτό συνεπαγεται για την αναπτυξη..Και τωρα το σκηνικο των εκλογων που μαλλον εδωσε αφορμη να βγουν στην επιφανεια μια σειρα αιτηματα που φαινεται ειχαν αρχίσει αν βρισκουν φωνη στην κονωνια.Και οι ιδιοι οι Ιρανοι διανονουμενοι καλλιτεχνες και απλοι πολιτες βρισκονται σε αμηχανια σχετικα με το πώς να τοποθετηθουν απεναντι στην κατασταση
Εκτιμουν την ανεξαρτητη φωνη που εχει καταφερει η χωρα τους στο διεθνες στερεωμα προβληματιζονται όμως με την επαναφορα πιο σκληρων και αυστηρων μετρων που εφαρμοζει η παρουσα κυβερνηση η οποια παρ ολες τις αντιδρασεις ορκιστηκε προσφατα Η προσφατη κυβερνηση για δευτερη φορα νικητης των εκλογων ακολουθησε το τελος της θητειας του προηγουμενου προεδρου ο οποιος παρ οτι ηταν θρησκευτικος ηγετης ειχε αρχισει να επιτρεπει μια πιο φιλελευθερη κοινωνικη πολιτικη.
Τωρα τα πραγματα γυρισαν παλι σε πιο σφικτα μετρα.
Είναι πράγματι δύσκολο να αντιληφθει ο δυτικος παρατηρητης επισκεπτης πως ένα καθεστως με λαικη βαση και παροχες σοσιαλιστικου τυπου βασιζεται επισης σε μια θεοκρατικη αντιληψη και από εκει αντλει ένα μεγαλο μερος της δυναμης του.Η πίστη και η σχεση με τη θρησκεια είναι παντου ορατη και βιωμενη σε ολους σχεδον. Ακομη και στα πιο μοντερνα προοδευτικά ας πουμε σεναρια ταινιων που κοιταζουν την συγχρονη Ιρανικη κοινωνια το προσκυνημα στο ναο δεν είναι μονο στοιχειο της πλοκης είναι και ουσιαστικη λειτουργια των χαρακτηρων.
Χωρις δισταγμο εξυπηρετουν οι πιο πολλοι το υποχρεωτικο ενδυματολογικο μερος που οριζει η θρησκεια Ποτε κοντο παντελονι για τους αντρες Απολυτα καλυμενες οι γυναικες χειμωνα καλοκαιρι με καλυμενα τα μαλια και πανοφωρι που πρεπει να φτανει ως τα γονατα.
Οι πιο μοντερνες τολμουν τα σανδαλια και πιο πολυχρωμα πανοφωρια από το κλασσικο μαυρο που κανει τις γυναικες να φαινονται σαν ένας ιδιομορφος ογκος.Προσαρμοστηκα με εξωτικη περιεργεια τις πρωτες μερες στις ενδυματολογικες επιταγες αλλα προς το τελος μετα από 10 μερες ειχα αρχισει να μην αισθανομαι καλα.Ηταν δε αποκαλυπτικο το σοκ οταν προσγειωθηκαμε στο Ντουμπαι και ολες οι γυναικες στο αεροπλανο όχι μονο οι ξενες αλλα και ολες οι Ιρανες πεταξαν τα μαντηλια τα πανοφωρια και τρομαξες να τις γνωρισεις .Ολη αυτή η υποχρεωτικη ενδυματολογικη συνθηκη δεν είναι απλα μια συμβολικη πραξη. Πιστεύω ότι παρεμβαινει στην αισθητικη και την κοινωνικη αντιληψη του λαου
Απλη παρατηρηση που εικονογραφει ακομη περισσοτερο. Στο σινεμα ολες οι γυναικες κοιμουνται ντυμενες και με καλυμενα τα μαλλια! Εννοειται ότι αυτό δεν συμβαινει στην πραγματικοτητα εσπευσαν να μας καθησυχάσουν οι Ιρανοι συνομιλητες μας όμως η εικονα της γυναικας απαγορευεται να αναπαραχθει με τη θεα των μαλλιων της!
Η επιμονη μου σε αυτή τη λεπτομερεια μπορει να φαινεται εκνευριστικα ασχετη όταν τα ειδησεογραφικα δελτια κατακλύζονται από τις ειδησεις σχετικά με τις δικες των διαδηλωτων όμως πιστευω ότι είναι μια ενδειξη συμβολικη καθαρα σχετικα με το πώς αντιλαμβανεται κανεις την εννοια της ελευθεριας της κοινωνιας των ισων ευκαιριων κλπ. Η αληθεια είναι ότι οι γυναικες στο Ιραν είναι πολύ δυναμικες και δραστηριες σε ολους τους τομεις όμως καθαρα συμβολικα αυτη η καθημερινη εμφανιση τους καλυμενες με πανια πανω σε πανια οσο και δημιουργικα αν τα αντιμετωπιζει η νεα γενια εμενα με προβληματισε και στην υλοποιηση και στην εφαρμογη Ειχα έναν καθημερινό φοβο αν θα βγω εξω από το δωματιο χωρις χιτζαμπ και αν μου εφυγε λιγο το μαντηλι σε μια κινηση και φαινονται μαλλια η λαιμος.Οι πιο πολλες γυναικες εχουν αποτησει ένα τρυφερο τικ καθως παρα πολλες φορες μεσα σημερα προσπαθουν να τακτοποιησουν το ατακτο μαντηλι τους.Δεν νομιζω ότι αυτή η ενδυματολογικη συνθηκη διασφαλιζει σεμνοτητα επιβάλλει συνθηκη από την οποαι η πλειοψηφια φαινεται να θελει να απαλλαγει μολις διασχισει τα συνορα Αυτό το καταγραφω ως συμβολικη κινηση. Ορισμενοι Ιρανοι λενε οτι το χιτζαμπ βοηθησε πολλες γυναικες να εχουν πιο δυναμικο μερος στην κοινωνια 65 % των γυναικων πανε πανεπιστημιο.Το γεγονος οτι ειχαν καλυμενο το κεφαλι τους τους επετρεψε να βγουν απο το σπιτι και να κατακτησουν αυτους τους τομεις. Αλλοι Ιρανοι παλι λενε οτι η χρησιμοποιηση της θρησκειας για την εφαμρογη κοινωνικης συνθηκης και συμπεριφορας απομακρυνει τους ανθρωπους απο τη θρησκεια. Η παρουσα κυβερνηση λένε το χρησιμοποιει πολυ αυτο.Και ακομη και ορισμενοι μεγαλοι Αγγιατολαχ διαφωνουν με αυτη τη χρηση και το δηλωνουν. Και ακομη υπαρχει το επιμαχο θεμα της πορνειας Χιλιαδες γυναικες δουλεουν ετσι αλλα το θεμα της πορνειας δεν εβγαινε ποτε στη δημοσιοτητα μεχρι που ενας σηριαλ κιλλερ σκοτωσε 6 πορνες και το θεμα πηρε τεραστιες διαστασεις καθως ορισμενοι τον υποτηριξαν γιατι εδρασε με την πεποιθηση οτι βλαπτουν το Ισλαμ και πανω σε αυτη τη βαση ο δικηγορος του προσπαθησε να τον απαλλαξει απο ενα μερος των κατηγοριων δολοφονιας εκμεταλλευομενος ενα παραθυρο στο νομο που διαχωριζει τις εγκληματικες πραξεις που γινονται οταν καποιος πιστευει οτι βλαπτεται το Ισλαμ...γινεται δηλαδη διαφθορεας της γης..οπως λενε χαρακτηριστικα
Σιγουρα η διοικηση ενός τοσου μεγαλου κρατους και μαλιστα στη συγκεκριμενη περιοχη χρειαζεται κανονες και αυστηρη διαχειρηση όμως η καθημερινη επαφη πια με τον εξω κοσμο δημιουργεί αλλα αιτηματα ελευθεριας στον λαο. Και θα μπορουσε να πει κανεις όπως και για τα σοσιαλιστικα καθεστωτα εκείνα του υπαρκτου…ότι η ελευθερια που επηλθε με την πτωση κατελυσε τις δομες της εκπαιδευσης της υγειας της τεχνης ολων αυτων των παροχων που τωρα απολαμβανουν ακομη ολοι στο Ιραν ..Ισως όμως να υπαρχει μια ενδιαμεση λυση... γιατι στην εποχη του ιντερνετ.... την ωρα που ένας κυβερνητικος μηχανισμος απαγορευει τα κοινωνικα δικτυα στο ιντερνετ... η διεθνης κοινοτητα κατασκευαζει την επομενη μερα λογισμικο, που καταλυει όλα τα φιλτρα.... και πια μιλαμε για κυνηγι μαγισσων. Δεν αντιλαμβανεται κανεις με ακριβεια ποιος φρουρει και που βρισκεται τωρα η επανασταση....Δεν εχω λυση..μια αμηχανια καταθετω χωρις πραγματικα να γνωριζω λεπτομερειες για τη χωρα και μια απλη επίσκεψη λιγων ημερων δεν φτανει. Όμως αμηχανια και ανησυχια για έναν υπεροχο λαο πολύ ευγενικο και ευαίσθητο με περισσεια γλυκυτητα με μεγαλη αγαπη για την ποιηση και τη μουσικη και με ένα υπεροχα λυρικο και συμβολικο κινηματογραφο επισης παιδι μιας ποιητικης παραδοσης Αυτος ο λαος εχει πολλα να δωσει στη διεθνη κοινοτητα και ο ελευθερος διαλογος μαζυ του είναι πολυτιμος. Κάθε διαλογος είναι ο πολυτιμος οταν οι ιδεες διακινουνται ελευθερα. Οσο και να φυλακισεις τις ιδεες , αυτές εχουν τα δικα τους φτερα
Πανω στο οχημα της τεχνης ταξιδευουν με πνοη ατιθαση ....
Εχει περασει τοση ωρα.... ακομη ο δισκος παιζει την ποιηση του Χαφεζ ενας ατελειωτος αμανες με τη συνοδεια του λαουτου. Εχω μια γλυκεια μνημη για τους ανθρωπους που γνωρισα εκει για την ηπια ευγενεια τους ευχομαι να είναι καλα ότι μπορει να σημαινει καλα για εκεινους ακομη κι αν εγω δεν το αντιλαμβανομαι με τον ιδιο τροπο...
Περισσοτερες φωτο απο το ταξιδι στη σελιδα μου στο Φλικρ!!
highlights from my recent visit to Iran a really other country governed by religion and socialism a weird and strange blend over a very ancient and rich culture... the Persian one.. that produces .. contradicitions and strange attractions...still overwhelmed by the experience... i hope the picts narrate for themselves


Υ.Γ Ενω εγραφα ολα αυτα χτες βραδυ θυμηθηκα σημερα τη μικρη αναπαντεχη συναντηση με ενα νεαρο δημοσιογραφο που ηρθε στο ξενοδοχειο να με δει...μετα τα μεσανυχτα Ειχε ενα φοβο ζωγραφισμενο στα ματια.Τοσο μεγαλο που τρομαξα να πιστεψω την ιστορια του Ειπε οτι τα τραυματισμενα ποδια του με το ζορι τα εσερνε για να φτασει ως το μερος μου οφειλονταν στα βασανιστηρια που ιεχε υποστει..οση ωρα μιλουσαμε ειχε μια εντονη ανησυχια μια μανια καταδιωης κι εβλεπε παντου γυρω του ανθρωπους που τον παρακολουθουσαν και τον εβλεπαν καθως κινηση του. Στην πραγματικοτητα δεν υπηρχε κανεις γυρω μας ηταν αργα και ειμασταν μονοι σε εναν μεγαλο κηπο Η ενταση του εβγαινε και στο γραψιμο με κοπο μπορουσε να κρατησει σημειωσεις για οσα λεγαμε το μυαλο του ξεφευγε μιλουσε αποσπασματικα..Η συναντηση εκεινη με καταδιωκει ακομη δεν ξερω που να την αποδωσω σε μια πραγματικοτητα που ειχε βιωσει σκληρη ..η σε κατι που ειχε κατασκευασει με αφορμη μια σκληρη πραγματικοτητα ...Ποτε δεν μου απαντησε ξεκαθαρα... Ολη η συνομιλια εγινε με γριφους κι με το δικο του συνεχες ανησυχο βλεμμα να ψαχνει συνεχως εκεινους που θα τον εβλεπαν σε εκεινη την ανωδυνη συνομλια μαζυ μου ..για το σινεμα...Παρηγγειλα ενα τσαι..Το σερβιρε στο φλυτζανι του μονο το ζεστο νερο... τα χερια του ετρεμαν.. Εβαλα αργα και υπομονετικα το φακελακι τσαι στο φλυτζανι του...του ειπα να το πιει με την ησυχια του Κανεις δεν ηταν εκει του ειπα... Αρχισα να κρατω σημειωσεις για ολα εκεινα τα αναρθρα που μου ελεγε ...Τι γραφεις εκει μου ειπα Σεναριο??? τι γραφω εκει σκεφτηκα Σεναριο?? που ειναι το σεναριο και που η πραγματικοτητα Ποιος θα μπορεσει να απαντησει περα απο τη μυθοπλασια για την παρουσα κατασταση στο Ιραν..ενω οι ειδησεογραφια και οι φημες καθε μερα γιγαντωνονται ανησυχητικα

2 σχόλια:

διαλογος στο Φατσα Μπουκ είπε...

Maria Kapi Ενδιαφέρον,αλλά νομίζω εστιάζεις πολύ στο αυτονόητο-την ενδυμασία-θα ήθελα να δείς πίσω και σε βάθος. Και εγώ απλά να το διαβάσω!Γίνεται?
·

Lucia Rikaki επιτηδες επιλεγω αυτο το συμβολικο της ενδυμασιας ως καταλυτη καθολου αυτονοητο νομιζω οταν εφαρμοζεται με αυτο το τροπο και οταν ανατρεπεται εκτος χωρας δειχνει πολλα επιπεδα της κοινωνιας νομιζω Ειναι πολυ πολυ ευαισθητη περιοδος για αυτους τους ανθρωπους εκει αυτη τη στιγμη και δεν θελω να κανω επιφανειακα σχολια χωρις περισκεψη με εχει προβληματισει πολυ το θεμα.δεν βγανει ευκολα ακρη..


Mary Sinanidis Πολύ μ'άρεσε η αφήγησή σου. Είχα διαβάσει τις Sheran Ebadi το βιβλίο για την ιστορία της Περσίας και έτσι έχει πολύ ενδιαφέρον για μένα η δική σου σκοπιά. Ευχαριστώ!


Maria BakariΕξαιρετικά ενδιαφέρον -το ότι ήσουν εκεί τώρα. Αυτό το μαγικό του χρόνου/timing... Θα διαβάσω και θα ...γράψω περισσότερα. Λουκία, αν είσαι Ρόδο και έχεις λίγο χρόνο, θα ήθελα πάρα πολύ να τα πούμε από κοντά... Φιλιά πολλά, Μ.


Maria Kapi
καταλαβαίνω το υφαίστειο που δεν θέλει να εκραγεί. Επιλογή σου σεβαστή.


Lucia Rikaki Μαιρη εγω ευχαριστω

Μαρια παω αυριο Κω για προετοιμασιες για το Φεστιβαλ εκει δεν ξερω ποτε θα καταφερω να μαι Ροδο αμεσα θα σε ειδοποιησω την επομενη φορα που θα μαι κατω φιλια


Lucia Rikaki Μαρια ευχαριστω για την κατανοηση..Δεν αισθανθηκα λαβα ηφαιστειου πραγματικα αμηχανια και δυσκολαινατοποθετηθω αισθανθηκα γιατι ερχομαστε απο αλλο πολιτισμο πολυ μακρυνο σε εκεινους.Παλια οταν δουλευα σε Αραβικες χωρες τσακωνομουνα πολυ με Αραβες για αυτα που ως δυτικος θεωρουσα αυτονοητα..και πολλες φορες απλα η κουβεντα σταματουσε οτι ειμαστε απο αλλους πολιτισμους ισως και αυτο εχει μια βαση..
δεν ξερω αληθεια... πραγματα που ειναι ακατανοτητα για εμας ειναι απλα καθημερινοτητα για αλλους..Και βεβαια δεν πιστευω οτι η φιλελευθερη οικονομικη ικαι στατηγικη επεμβαση των Δυτικων τυπου Ιρακ Αφγανισταν ως επαιοντες της Δημοκρατιας!!! ειναι λυση τα ειδαμε τα αποτελεσματα και αυτων

karina είπε...

ωραιες οι ταξιδιωτικες σου περιγραφες απο χωρα που δεν προκειται να ταξιδεψω , οποτε εκτιμω ιδιαιτερα το αρθρο σου.